İngiltere merkezli yeni bir yazarlık ödülü, bu kez jüri koltuğunu okurlara bırakıyor. 50 bin sterlinlik ödül, edebiyat dünyasında “kim karar veriyor?” tartışmasını yeniden alevlendirdi.
Edebiyat dünyasında alışılmış ödül mekanizmalarını sorgulayan yeni bir girişim duyuruldu. Okur odaklı yayın platformu Libraro, İngiltere’nin önde gelen yayınevlerinden Hachette UK ile birlikte, kazananı doğrudan okurların belirleyeceği 50 bin sterlin ödüllü yeni bir yazarlık yarışması başlattığını açıkladı.
The Guardian’a göre yarışma, klasik jüri sistemlerinin aksine, kısa listeye kalan metinlerin okur oylamasına sunulması esasına dayanıyor. Yarışmayı kazanan yazar, yalnızca para ödülünü değil, aynı zamanda Hachette UK ile bir yayın anlaşmasını da elde edecek. Organizasyon yetkilileri, bu modelle edebiyat dünyasında daha kapsayıcı ve katılımcı bir değerlendirme süreci oluşturmayı hedeflediklerini belirtiyor.
Başvurular 19 Ocak itibarıyla açıldı ve 15 Şubat’a kadar devam edecek. Yarışmaya, daha önce yayımlanmamış kurmaca metinlerle katılım mümkün. Seçici kurulun ilk elemesinin ardından kısa liste belirlenecek; kazanan eser ise okur oylarıyla seçilecek.
Bu haberler de ilginizi çekebilir:
Girişim, son yıllarda edebiyat piyasasında artan “okur–yazar–yayıncı” ilişkisini yeniden tanımlama arayışlarının bir parçası olarak görülüyor. Dijital platformların etkisiyle okurun yalnızca tüketici değil, karar verici bir aktör hâline gelmesi, bu tür modellerin önünü açıyor.
Eleştirmenler, okur temelli ödüllerin popülerlik ile edebi nitelik arasındaki dengeyi nasıl kuracağı sorusunu gündeme getirirken, destekleyenler bu yaklaşımın edebiyat dünyasında yeni seslerin önünü açabileceğini savunuyor.
Edebiyat ödülleri, çoğu zaman sembolik prestijle anılsa da, son yıllarda verilen maddi tutarlar da giderek daha fazla tartışma konusu hâline geliyor. Özellikle yayıncılık piyasasının daraldığı ve yazarların geçim koşullarının zorlaştığı bir dönemde, ödül miktarları yalnızca bir teşvik değil, doğrudan bir üretim koşulu olarak görülüyor.
Dünyanın en yüksek para ödüllerinden biri olan Booker Ödülü, kazanan yazara 50 bin sterlin veriyor. International Booker Prize ise 50 bin sterlinlik ödülü yazar ve çevirmen arasında eşit biçimde paylaştırarak çevirinin emeğini görünür kılıyor. Nobel Edebiyat Ödülü, yaklaşık 1 milyon dolar karşılığıyla edebiyat dünyasının en yüksek meblağlı ödülü olmayı sürdürüyor.
Buna karşılık, birçok saygın ödül daha sınırlı tutarlar sunuyor. National Book Award kazananları 10 bin dolar alırken, National Book Critics Circle ödüllerinde maddi karşılık ya hiç bulunmuyor ya da sembolik düzeyde kalıyor. Bu durum, prestij ile ekonomik karşılık arasındaki gerilimi sürekli gündemde tutuyor.
Okur oylamasına dayalı yeni ödüller ise bu dengeyi farklı bir yerden kurmayı hedefliyor. 50 bin sterlinlik yeni okur odaklı ödül gibi girişimler, hem yüksek meblağ hem de yayın anlaşması sunarak, edebiyat ödüllerinin yalnızca “takdir” değil, somut bir üretim zemini yaratması gerektiği fikrini öne çıkarıyor.
Bu tablo, edebiyat dünyasında şu soruyu canlı tutuyor: Bir ödül, yazara yalnızca itibar mı kazandırmalı, yoksa yazarlığı sürdürülebilir kılacak maddi bir dayanak da sunmalı mı?
Velev'i
Google Haberler üzerinden takip edin
