Oscar ödüllü yönetmen Chloé Zhao, yeni filmi Hamnet’in ardından Birleşik Krallık’ta “death doula” (ölüm eşiği) eğitimi aldığını açıkladı. Zhao, bu süreci hem kişisel bir yüzleşme hem de sanatsal bir derinleşme alanı olarak tanımlıyor.
Oscar ödüllü film yönetmeni Chloe Zhao. (Marco Piovanotto/Abaca Press - Depo Photos)
Oscar ödüllü yönetmen Chloé Zhao, ölüm ve yas temaları etrafında şekillenen son filmi Hamnet’in ardından dikkat çekici bir kişisel kararla gündeme geldi.
People’a göre, Zhao, Birleşik Krallık’ta “death doula” olarak bilinen, ölüm sürecindeki bireylere ve ailelerine eşlik etmeye yönelik bir eğitim programına katıldığını açıkladı. Yönetmen, bu eğitimin ölüm korkusuyla yüzleşmesine ve kayıp kavramını daha yakından anlamasına yardımcı olduğunu belirtti.
Hamnet, William Shakespeare’in oğlu Hamnet’in 11 yaşında ölümünden yola çıkan ve ebeveynlerin yas sürecini merkeze alan bir film olarak eleştirmenlerin ilgisini çekmişti. Zhao, film sürecinde ölümün modern toplumda nasıl bastırıldığını ve gündelik hayattan dışlandığını daha derinden kavradığını söylüyor. Yönetmene göre death doula eğitimi, bu sessizliğe karşı geliştirilen pratik ve insani bir yaklaşım sunuyor.
“Death doula”lık, tıbbi bir görevden ziyade, ölüm sürecindeki kişilere duygusal ve pratik destek sunmayı amaçlayan bir eşlik biçimi olarak tanımlanıyor. Zhao, bu eğitimin kendisine ölümün yalnızca bir son değil, yaşamın doğal bir parçası olarak düşünülmesi gerektiğini hatırlattığını ifade etti. Yönetmen, ölümle kurulan ilişkinin sanatta çoğu zaman romantize edildiğini, ancak gerçek hayatta bunun çok daha sessiz ve karmaşık bir deneyim olduğunu vurguluyor.
Bu haberler de ilginizi çekebilir:
Zhao’nun bu açıklaması, sinema dünyasında yönetmenlerin kişisel deneyimlerini doğrudan yaratıcı süreçlerine dâhil etme eğiliminin yeni bir örneği olarak yorumlanıyor. Daha önce Nomadland ile göçebe yaşam biçimlerini, The Rider ile beden ve kırılganlık temasını ele alan Zhao, bu kez ölüm ve yas kavramlarını yalnızca sinemasal değil, yaşamsal bir bağlamda düşünmeye açıyor.
Death doula (ölüm eşiği), yaşamın son evresindeki bireylere ve onların yakınlarına duygusal, pratik ve insani eşlik sunan kişiyi tanımlayan bir kavramdır. Tıbbi bir görev üstlenmez; doktor ya da hemşire değildir. Ölüm sürecine yaklaşan kişinin ve ailesinin bu dönemi daha bilinçli, daha az yalnız ve daha az korkuyla geçirmesine yardımcı olmayı amaçlar.
Death doula’lar; ölüm öncesi hazırlıklar, vedalaşma süreçleri, ritüellerin planlanması, hastanın arzularının anlaşılması ve aile bireylerinin duygusal olarak desteklenmesi gibi alanlarda rol alır. Bu yaklaşım, özellikle modern toplumlarda ölümün hastane duvarları ardına itilmesine ve kamusal hayattan dışlanmasına karşı gelişen bir bakım ve farkındalık pratiği olarak görülür.
Kavram, kökenini antik dönemlerdeki ölüm eşlikçiliği geleneklerinden alır; günümüzde ise özellikle Birleşik Krallık ve ABD’de, palyatif bakım ve hospis hizmetleriyle tamamlayıcı bir alan olarak tanımlanır. Death doula’lık, ölümü hızlandırmayı ya da geciktirmeyi değil, bu sürecin insani boyutunu görünür kılmayı hedefler.
Chloé Zhao, 31 Mart 1982 tarihinde Çin’in Pekin kentinde doğdu. Sinema eğitimini ABD’de alan Zhao, New York Üniversitesi Tisch School of the Arts’ta film yapımı üzerine çalıştı. İlk uzun metraj filmi Songs My Brothers Taught Me (Kardeşlerimin Bana Öğrettikleri, 2015), Sundance Film Festivali’nde gösterildi ve bağımsız sinema çevrelerinde dikkat çekti.
Zhao, uluslararası çapta asıl çıkışını The Rider (2017) ile yaptı; film, Amerikan kırsalında geçen hikâyesi ve belgesel ile kurmaca arasındaki geçirgen diliyle övgü topladı. 2020 yapımı Nomadland (Nomadland) ise Zhao’ya 2021 Akademi Ödülleri’nde En İyi Yönetmen ve En İyi Film ödüllerini kazandırdı. Zhao, bu ödülle Oscar tarihinde En İyi Yönetmen seçilen ikinci kadın ve ilk Asyalı kadın oldu.
Filmografisi boyunca göçebelik, aidiyet, kırılganlık ve kayıp temalarına odaklanan Zhao, epik anlatılardan ziyade sessiz, gözlemci ve insani bir sinema dili benimsedi. Marvel yapımı Eternals (Eternals, 2021) ile büyük stüdyo sinemasına adım attıktan sonra yeniden kişisel anlatılara yöneldi. Son filmi Hamnet, ölüm ve yas deneyimini tarihsel bir bağlamda ele alırken, Zhao’nun sinemasındaki varoluşsal soruların yeni bir durağı olarak değerlendiriliyor.
Velev'i
Google Haberler üzerinden takip edin
