Faul, sporun kurallı doğasında ihlalin adıdır. Oyun devam ederken çizilen görünmez sınırın aşılmasıdır.
Faul (İng. foul; Alm. Foul; Fra. faute), spor müsabakalarında oyun kurallarına aykırı hareketi ifade eden terimdir. En yaygın kullanımı futbol ve basketbol başta olmak üzere takım sporlarındadır. Faul, fiziksel temas, sportmenliğe aykırı davranış ya da teknik kural ihlali şeklinde ortaya çıkabilir.
Faul, oyunu durdurur ya da oyunun yönünü değiştirir; cezai bir karşılığı vardır. Ancak sporun doğası gereği her temas faul değildir; kuralın yorumu belirleyicidir.
Futbolda faul kavramı 19. yüzyılda İngiltere’de kuralların standartlaşmasıyla sistemleşmiştir. Temel amaç, oyuncu güvenliğini sağlamak ve oyunu kontrol altında tutmaktır.
Futbolda faul türleri arasında:
Rakibe tekme atmak veya çelme takmak
İtmek, çekmek
Tehlikeli hareket yapmak
Elle oynamak
yer alır. Cezalar, serbest vuruş ya da penaltı ile sonuçlanabilir.
Basketbolda ise faul, oyuncunun rakibine fiziksel müdahalesiyle ilişkilidir. Kişisel faul, teknik faul ve sportmenlik dışı faul gibi türleri vardır.
Faul kavramı zamanla yalnız spor alanında değil; gündelik dilde de yer bulmuştur. “Faul yapmak” ifadesi, sosyal hayatta sınır aşmayı anlatmak için mecazlaşmıştır.
► Her temas faul müdür?
Hayır. Hakemin takdirine bağlı olarak oyunun doğası gereği bazı temaslar “oyunun parçası” kabul edilir.
► Faul neden yoruma açıktır?
Çünkü niyet, temasın şiddeti ve pozisyonun bağlamı değerlendirilir.
► VAR sistemi faul kararlarını değiştirdi mi?
Evet. Video Yardımcı Hakem (VAR) uygulaması, kritik faullerin yeniden incelenmesini mümkün kılmıştır.
► Teknik faul nedir?
Genellikle sportmenlik dışı davranışlara verilen ceza türüdür; fiziksel temas şart değildir.
► Faul oyunun ritmini bozar mı?
Kısa vadede evet; ancak kurallar sayesinde oyunun adaleti korunur.
Faul, spor temalı filmlerde dramatik kırılma anı olarak sıkça kullanılır. Penaltı pozisyonları, son dakika faulleri ve tartışmalı kararlar; gerilimi artıran anlatı araçlarıdır. Spor medyasında ise “faul var mıydı?” tartışması, haftalık gündemin merkezine yerleşebilir.
Faul, sporun kusuru değil; kurallı yapısının zorunlu parçasıdır. Oyun, sınırlar sayesinde anlam kazanır; faul ise o sınırın ihlal edildiği andır.
Kuralsız oyun kaos üretir;
faul ise düzenin yeniden hatırlatılmasıdır.
► PENALTI
► OFSAYT
► PASİF OFSAYT
► LİBERO
► SANTRAFOR
