Bir unvandan fazlası; CEO, bir kurumun yönünü belirleyen, risk alan ve sonuçlarıyla yüzleşen en üst karar merciidir.
CEO (İng. Chief Executive Officer; Alm. Geschäftsführer / Vorstandsvorsitzender; Fra. Directeur général), bir şirketin ya da kurumun günlük operasyonlarından, uzun vadeli stratejisinden ve genel performansından nihai olarak sorumlu en üst düzey yöneticisidir. CEO, yönetim kuruluna karşı hesap verir; şirketin vizyonunu belirler, üst yönetim ekibini kurar ve kurumun dış dünyadaki yüzü olarak temsil görevini üstlenir.
CEO’luk, yalnızca yönetmek değil; belirsizlik altında karar almak, krizleri fırsata çevirmek ve kurumsal kültürü şekillendirmek anlamına gelir.
CEO kavramı, modern anlamıyla 20. yüzyılın başlarında, özellikle ABD merkezli büyük şirketlerin büyümesiyle ortaya çıkar. Sanayi devrimi sonrası karmaşıklaşan şirket yapıları, mülkiyet ile yönetimi ayırmış; profesyonel yöneticiler dönemi başlamıştır. Bu dönüşüm, CEO’yu patron figüründen ayırarak, performans ve uzmanlık temelli bir role dönüştürmüştür.
1970’lerden itibaren küreselleşme ve finansallaşma, CEO’yu yalnızca şirket içi bir aktör olmaktan çıkarıp küresel bir güç figürüne dönüştürür. 2000’li yıllarla birlikte ise teknoloji şirketleri, “vizyoner CEO” mitini güçlendirmiş; liderlik, inovasyon ve kişisel marka kavramları CEO’lukla iç içe geçmiştir.
► CEO ile patron aynı kişi midir?
Hayır. Patron, şirketin sahibi olabilir; CEO ise çoğu zaman profesyonel yöneticidir. İkisi aynı kişi de olabilir, ayrı da.
► CEO’nun temel sorumluluğu nedir?
Strateji belirlemek, üst yönetimi yönetmek, şirketin finansal ve kurumsal performansından sorumlu olmak.
► CEO her kararı tek başına mı alır?
Hayır. Kararlar çoğunlukla yönetim ekibiyle birlikte alınır; ancak nihai sorumluluk CEO’ya aittir.
► CEO’nun başarısı nasıl ölçülür?
Finansal sonuçlar, büyüme, itibar, kriz yönetimi ve uzun vadeli sürdürülebilirlik üzerinden.
► CEO neden sık sık eleştirilir?
Çünkü yüksek maaşlar, güç yoğunlaşması ve alınan kararların toplumsal etkileri tartışma yaratır.
Kitap dünyasında CEO figürü, liderlik ve başarı anlatılarının merkezindedir; biyografiler ve “iş kitapları” bu figürü çoğu zaman idealize eder.
Sinemada ve dizilerde CEO’lar genellikle iki uçta resmedilir: ya vizyoner kurtarıcılar ya da acımasız kurumsal kötüler.
Müzikte ve popüler söylemde “CEO” kelimesi, güç, kontrol ve statünün metaforu hâline gelmiştir.
CEO, modern kapitalizmin en görünür figürlerinden biridir. Başarıyla özdeşleştirildiği kadar eşitsizlik, güç ve sorumluluk tartışmalarının da merkezindedir. Günümüzde CEO’luk, yalnızca kâr üretme değil; etik, çevresel ve toplumsal etkileri de gözetme zorunluluğu taşıyan çok katmanlı bir roldür.
► ULUSLARARASI İLİŞKİLER
► ETİK
► ALTIN ORAN
► KARA PARA
► RİSK YÖNETİMİ
