Brontë’den Ballard’a, Orwell’den Okri’ye: İşte edebiyattan ilham alan en iyi şarkılar

Müzik eleştirmenleri, edebiyat eserlerinden ilham alarak yazılmış en etkileyici şarkıların bir sıralamasını yayımladı. The Guardian’a göre liste, edebiyat-müzik bağının zengin tarihini gösteriyor.

The Rolling Stones

Müzik ve edebiyat arasındaki ilişki, uzun zamandır araştırmacıların ve eleştirmenlerin odaklandığı bir tema oldu. The Guardian’ın yayımladığı bir değerlendirmede, edebiyat eserlerinden ilham almış en iyi şarkıların yer aldığı bir liste sunuldu. Habere göre bu şarkılar, yazılı anlatının çoğu zaman melodik ve ritmik dile nasıl dönüştüğünü ortaya koyuyor.

Listede yer alan eserler, farklı dönemlerin edebî metinlerini müzikal forma taşıyor. Bunlar arasında T.S. Eliot’ın şiirlerinden esinlenen Because (The Beatles), Shakespeare temalarını çağıran Romeo and Juliet (Dire Straits), Hermann Hesse’nin romanına atıfta bulunan Siddhartha (Christopher Cross) gibi örnekler bulunuyor. Haberde bu şarkıların hem edebî referansları hem de müzikal başarıları daha geniş bir kültürel bağlamda değerlendiriliyor.

Edebiyatın müzik üzerinde böyle güçlü bir etkisi olması, iki anlatı disiplininin birbirine nasıl geri bildirimde bulunduğunu gösteriyor. Müziğe edebî bir derinlik kazandıran bu eserler, dinleyiciler tarafından yalnızca melodik ayırt edilebilen parçalar değil; aynı zamanda okur-dinleyici arasında çok katmanlı bir deneyim yaratma potansiyeli taşıyan anlatılar olarak anılıyor.


Bu haberler de ilginizi çekebilir:

 

The Guardian’a göre liste, klasik romanlardan çağdaş şiirlere kadar uzanan geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Bu tür çalışmalar, edebiyatın yalnızca sahaf raflarında yaşayan bir metin olmadığını; popüler kültürün kalbinde de yankı bulduğunu gösteriyor.

Edebiyattan ilham alan şarkılar listesi, müzik dinleyicileri için yeni keşif yolları açarken, edebiyatseverler için de tanıdık temaların müzikle yeniden karşılaşmasını sağlıyor. Şarkılar, metinlerin ruhunu sesin ve ritmin içinde yeniden üretirken, iki sanat formu arasındaki dinamik bağı görünür kılıyor.

Listedeki Öne Çıkan Klasik Eserler

Wuthering Heights (Uğultulu Tepeler) adlı romandan uyarlanan yeni filmdeki performans, edebiyatın pop müziği üzerindeki şaşırtıcı, isyankâr ve şehvetli yollarını görünür kıldı. İşte kimi örnekler:

20. Katy Perry – Firework (2010)
Katy Perry’nin ilham kaynakları zaman zaman şaşırtıcıdır. California Gurls başlığı, Big Star’ın September Gurls şarkısına bir gönderme niteliğindedir. Firework ise Jack Kerouac’ın On the Road romanındaki, sevdiği insanların “muhteşem sarı havai fişekler gibi yandığı” dizesinden esinlenerek yazılmıştır.

19. Japanese Breakfast – The Magician (2025)
Michelle Zauner’ın Japanese Breakfast adıyla yayımladığı albüm, Virginia Woolf ve John Cheever göndermelerinin yanı sıra Thomas Mann’ın Büyülü Dağ romanına da atıflar içerir. Şarkı, Zauner’ın romanın imgeleri üzerinden şöhret ve yaratıcılıkla ilişkisini sorguladığı bir iç hesaplaşma gibidir.

18. Bomb the Bass – Bug Powder Dust (1994)
William S. Burroughs’un Naked Lunch eserinden ilham alan parça, funk altyapısı ve güçlü breakbeat ritmiyle dikkat çeker. Justin Warfield’ın rap performansı, Burroughs’un karanlık evrenini dans pistine taşır.

17. Taylor SwiftThe Bolter (2024)
Swift, edebî göndermeleriyle tanınır. The Tortured Poets Department albümünde yer alan The Bolter, Nancy Mitford’un romanlarında tekrar eden bir karakterden esinlenmiştir. Şarkı, Swift’in kendini bu figürle özdeşleştirdiği bir anlatı sunar.

16. Killer Mike – Willie Burke Sherwood (2012)
Killer Mike’ın El-P ile iş birliğinin ilk örneklerinden biri olan parça, büyüdüğü çevreyi otobiyografik bir dille anlatır. Sözlerde William Golding’in Sineklerin Tanrısı romanına ustaca göndermeler yer alır.

15. The Cure – Charlotte Sometimes (1981)
Penelope Farmer’ın 1969 tarihli çocuk romanından esinlenen şarkı, gotik pop atmosferiyle öne çıkar. Robert Smith’in zihninde yer eden roman, grubun sonraki dönem şarkılarına da ilham kaynağı olmuştur.

14. Black Star – Thieves in the Night (1998)
Mos Def ve Talib Kweli’nin parçası, Toni Morrison’ın The Bluest Eye romanından bir pasajı nakaratında kullanır. Şarkı, ırksal kimlik ve hip-hop klişeleri üzerine sert bir eleştiri sunar.

13. Nirvana – Scentless Apprentice (1993)
Kurt Cobain, Patrick Süskind’in Perfume romanındaki anti-kahramanla özdeşleşmişti. Şarkı, ün ve yabancılaşma temasını karanlık ve rahatsız edici bir ses dünyasıyla işler.

12. Radiohead – Street Spirit (Fade Out) (1995)
Ben Okri’nin Booker ödüllü romanı The Famished Road, şarkının rüya ile gerçek arasında salınan imgelerine ilham vermiştir. Parça, grubun daha deneysel dönemine geçişini de işaret eder.

11. RosalíaPienso en Tu Mirá (2018)
Rosalía’nın albümü, 13. yüzyıldan kalma Oksitan romansı Flamenca’ya dayanır. Bu şarkı, eserin üçüncü bölümünü müzikal biçimde yorumlar.

10. David Bowie – We Are the Dead (1974)
Bowie’nin George Orwell’in 1984 romanından esinlenerek yazdığı parça, Diamond Dogs albümünün en karanlık ve çarpıcı bölümlerinden biridir.

9. The Normal – Warm Leatherette (1978)
Daniel Miller’ın J. G. Ballard’ın Crash romanından esinlenerek yazdığı şarkı, şiddet ve yabancılaşma temalarını soğuk ama dans edilebilir bir estetikle yansıtır.

8. Kendrick Lamar – King Kunta (2015)
Başlık Alex Haley’in Roots romanına gönderme yapar. Şarkı sözlerinde Ralph Ellison’ın Invisible Man ve Chinua Achebe’nin Things Fall Apart eserlerine atıflar bulunur.

7. Magazine – A Song from Under the Floorboards (1980)
Şarkı, Dostoyevski’nin Yeraltından Notlar eserinden açık biçimde esinlenmiştir. Varoluşsal sıkıntı ve yabancılaşma temaları doğrudan romana dayanır.

6. Kate Bush – The Sensual World (1989)
James Joyce’un Ulysses romanından esinlenen parça, Molly Bloom’un bilinç akışı monoloğunu müzikal bir forma dönüştürür.

5. Joni Mitchell – Both Sides Now (1969)
Mitchell, Saul Bellow’un Henderson the Rain King romanını okurken bulutlara dair bir pasajdan etkilenmiş ve şarkının açılış dizelerini yazmıştır.

4. Jefferson Airplane – White Rabbit (1967)
Lewis Carroll’un Alice’s Adventures in Wonderland ve Through the Looking-Glass eserlerinden ilham alan parça, psikedelik dönemin simgelerinden biridir.

3. Joy Division – Dead Souls (1980)
Nikolay Gogol’un Ölü Canlar romanından esinlenen şarkı, Ian Curtis’in karanlık iç dünyasını yansıtır.

2. The Velvet Underground – Venus in Furs (1967)
Leopold von Sacher-Masoch’un romanından uyarlanan parça, tehditkâr ama hipnotik atmosferiyle edebiyat ile rock arasında köprü kurar.

1. The Rolling Stones – Sympathy for the Devil (1968)
Mihail Bulgakov’un Usta ile Margarita romanından ilham alan şarkı, samba ritmi ve ironik anlatımıyla 1960’ların karanlık ruh hâlini yansıtır. Elli yılı aşkın süredir gücünü koruyan bir başyapıttır.

Velev'i Google Haberler üzerinden takip edin

ÖNERİLEN İÇERİKLER