İran’da 28 Aralık’ta, çarşı esnafının Tahran’da ülkenin para birimi riyalin döviz piyasasında rekor değer kaybı üzerine kepenk kapatarak başlattığı protestoların bütün ülkeye yayılarak İslamcı rejime yönelik bir isyana dönüşmesinin 20. gününde halk hareketi sürüyor.
ABD merkezli sivil toplum kuruluşu İran İnsan Hakları Aktivistleri (HRA), sahadan elde edilen veriler ışığında hazırladığı kapsamlı raporu dünya kamuoyuyla paylaştı.
20. günde ayrıca internet ve telefon erişimi kısıtlamaları sürdü. Associated Press, baskılar sürerken internet erişimi ve uluslararası aramaların kesildiğini ve toplumun büyük bölümünü dış dünyadan tecrit ettiğini duyurdu.
HRA’nın güncel verilerine göre, protestolar sırasında hayatını kaybedenlerin toplam sayısı 3 bin 90’a ulaştı. Raporun en sarsıcı kısmı ise ölenlerin profili oldu:
Protestocular: 2 bin 885 kişi gösteriler sırasında yaşamını yitirdi.
Çocuklar: Hayatını kaybedenler arasında 19 çocuk bulunuyor.
Siviller ve Güvenlik Güçleri: 21 tarafsız sivilin yanı sıra, 165 güvenlik görevlisi ve hükümet destekçisi sivilin de çatışmalarda öldüğü kaydedildi.
HRA, henüz doğrulanmamış ancak inceleme altında olan 3 bin 882 ölüm raporunun daha bulunduğunu belirterek, gerçek rakamların çok daha yüksek olabileceği uyarısında bulundu.
Gösterilerin bastırılmasına yönelik operasyonlar, kitlesel tutuklamaları da beraberinde getirdi. Örgüt, şu ana kadar 22 bin 123 kişinin gözaltına alındığını veya tutuklandığını bildirdi.
Ayrıca, çatışmalar sırasında 2 bin 55 kişinin ciddi şekilde yaralandığı ve birçoğunun tıbbi yardıma erişimde zorluk yaşadığı ifade edildi.
İran içlerinden gelen haberlere göre, birçok yerde gece geç saatlerde çatışmalar yaşanırken insan hakları grupları ve uluslararası kuruluşlar, ülke genelinde süren karartmanın birçok bölgeden gelen ihlal haberlerinin bağımsız kaynaklardan doğrulanmasını engellediğini söyledi.
Tahran’dan gelen haberlere göre, Gorgan Caddesi bölgesi ve Tehranpars dahil kentin doğusunda çatışmalar yaşandı. Ayrıca İran’ın kuzeybatısındaki Hoy’dan kent halkı ve güvenlik güçleri arasında çatışmaların sürdüğü haberleri geldi.
Bu haberler de ilginizi çekebilir:
İran ve medyası, uluslararası gözlemciler ve insan hakları kuruluşlarına göre, genel olarak ülke çapında “kitlesel gündüz mitinglerinde” duraksama ve direnişin görünürlüğünde azalma olurken özellikle kimi taşra illeri ve Kürt bölgelerinde zaman zaman protestoların alevlendiği ve güvenlik güçlerinin varlığının daha da yoğunlaştığı haber veriliyor.
Velev'i
Google Haberler üzerinden takip edin
