Meksika’da federal güvenlik güçlerinin düzenlediği operasyonda Jalisco Yeni Nesil Karteli (CJNG) lideri ve ülkenin en çok aranan uyuşturucu baronu “El Mencho” lakaplı Nemesio Oseguera Cervantes öldürüldü. Operasyonun ardından kartel üyeleri ile güvenlik güçleri arasında tüm ülkede çatışma çıktı.
Ulusal basına göre, Jalisco eyaletinin başkenti Guadalajara kentine yaklaşık 130 kilometre güneydeki Tapalpa kasabasında CJNG’ye yönelik bir askeri operasyon gerçekleştirildi.
Yetkililer, operasyonun detaylarına ilişkin henüz ayrıntı paylaşmazken, çatışmada CJNG lideri El Mencho’nun öldürüldüğünü bildirdi.
El Mencho’nun öldürülmesi, eyalette büyük bir şiddet dalgasını tetikledi. Operasyonun ardından, suç örgütünün muhtemel misillemesi olarak Jalisco ve ülkenin diğer bazı eyaletlerinde çok sayıda yol kapatma eylemi ile araç ve iş yeri kundaklama olayları yaşandı.
Medya ve sosyal medyada paylaşılan görüntülerde Jalisco, Michoacan, Colima, Nayarit, Aguascalientes ve Tamaulipas eyaletlerinde ateşe verilmiş araçlar ve yükselen dumanlar görülürken, Guanajuato’da da bazı iş yerlerinin yakıldığı yansıdı. Olayların en az 13 eyalette sürdüğü bildiriliyor.
Jalisco eyalet hükümeti, halktan evlerinde kalmalarını isterken toplu taşımayı askıya aldı ve halkın güvenliğini tehdit eden gelişmeler nedeniyle “kırmızı alarm” verildi.
Ayrıca federal, eyalet ve yerel yönetimler arasında ortak bir güvenlik masası oluşturuldu.
Sabahın erken saatlerinden itibaren çok sayıda kent içi yol ve otoyol, kartel bağlantılı yol kapatma eylemleri nedeniyle ulaşıma kapatıldı.
Jalisco’ya bağlı Puerto Vallarta’dan gelen görüntülerde yoğun dumanın gökyüzünü kapladığı, otobüs terminallerinde silah sesleri ve patlamalar nedeniyle panik ve korku yaşandığı görülüyor.
Yakın çevresi tarafından içine kapanık ve temkinli biri olarak tanımlandığı; kamuoyunda ise neredeyse hiç görüntü vermemesi nedeniyle “gölgedeki lider” profili çizdiği “El Mencho” öldürüldükten sonra dünyanın gündeminde.
ABD’nin başına 15 milyon dolar ödül koyduğu, Meksika’nın en çok aranan suçlularından El Mencho, batıdaki Michoacan eyaletindeki kırsal ve yoksul Tierra Caliente bölgesinden geliyordu. Yoksul bir ailede doğan El Mencho’nun, genç yaşta ABD’ye göç ettiği biliniyor. 2015 yılının Nisan ayında ABD Hazine Bakanlığı’nın basın açıklamasında belirtildiği üzere, 1990’lı yıllarda uyuşturucu kaçakçılığına karıştı.
1994 yılında, Kaliforniya Kuzey Bölgesi ABD Bölge Mahkemesi, eroin dağıtımı komplosu suçundan kendisine üç yıl hapis cezası verdi. Serbest bırakıldıktan sonra Meksika’ya dönen El Mencho, Jalisco eyaletindeki Cabo Corrientes ve Tomatlan’da polis memuru olarak görev yaptı. Ancak, uyuşturucu kaçakçılığı faaliyetlerine devam etmek ve Milenio Karteli’ne katılmak için polis teşkilatından ayrıldı.
El Mencho, Sinaloa Karteli’nin lideri Ignacio Coronel Villareal, namı diğer “Nacho Coronel” ile ittifak halindeki Milenio Karteli’ne katıldı. Bu grup, Jalisco ve Colima eyaletlerinde uyuşturucu kaçakçılığı yaptı, finansmanı yönetti ve Sinaloa Karteli için tetikçi olarak çalıştı.
Ancak 2010 yılında, Nacho Coronel’in ölümü ve Milenio Karteli’nin lideri Oscar Orlando Nava Valencia, namı diğer “El Lobo”nun yakalanmasının ardından Milenio Karteli iki gruba ayrıldı: “Los Torcidos” ve “La Resistencia”. Bu iki grup, Jalisco’daki uyuşturucu kaçakçılığının kontrolü için bir savaş başlattı ve Los Torcidos, El Mencho’nun liderliğinde bugünküJalisco Yeni Nesil Karteli (CJNG) haline geldi.
El Mencho’nun liderliğinde CJNG, Jalisco ve komşu eyaletlerdeki uyuşturucu kaçakçılığı üzerindeki kontrolünü genişletmeye ve sağlamlaştırmaya başladı. Rakip karteller Zetas ve Knights Templar ile mücadeleye girdi. Ağustos 2012’de, yakalandığına dair bazı haberlere rağmen, El Mencho, Guadalajara’da CJNG’ye karşı Meksika güvenlik güçleri tarafından yürütülen bir operasyondan kaçtı. Polisin çabalarını engellemek ve üyelerine kaçmak için zaman kazandırmak amacıyla kartel, şehirdeki ana yollarda araçları ateşe vererek düzinelerce barikat kurdu.
CJNG’nin artan gücü ve şiddet içeren taktikleri, güvenlik güçleri ve hükümetlerin daha fazla dikkatini çekip baskı yapmasına neden olsa da, El Mencho her seferinde güvenlik güçlerinden kaçmayı başardı.
Düşük profilli, kimseye görünmeden sürdüğü yaşam biçimi sayesinde ölümünden yıllar önce “öldüğüne” dair söylentiler ortaya çıktı. Örneğin, Şubat 2022’de Meksika basınında yer alan çeşitli haberlerde, El Mencho’nun CJNG’nin bazı rakipleriyle yaşadığı çatışmada öldürüldüğü iddia edildi. CJNG’nin düşmanları tarafından Guadalajara çevresine bırakılan karalanmış mesajlarla yayılan bir başka söylentiye göre El Mencho, o şehirdeki bir hastanede böbrek yetmezliğinden öldü.
El Mencho’nun sağlık sorunları olduğu yönünde doğrulanmamış ve kanıtlanmamış haberler de vardı. Örneğin, Temmuz 2020’de, bir süredir onu rahatsız eden böbrek problemi nedeniyle tedavi edilebilmesi için Jalisco kırsalında bir tıp merkezi inşa edildiği iddia edildi.
Sağlığıyla ilgili belirsizlik, grubu etkilemeye başladı. Colima’daki CJNG’nin bir parçası olan Mezcales, 2022’nin başlarında “El Mencho öldüğü” için kartele olan bağlılıklarını sonlandırdıklarını duyurdu. Meksika hükümeti bu iddiaları soruşturdu, ancak ikna edici bir kanıt bulamadı.
Bu arada, ABD yetkilileri, onun yakalanmasına yol açacak bilgiler için sundukları ödülü Aralık 2024’te 15 milyon dolara çıkardı.
CJNG’nin başı olarak El Mencho’nun, kartelin kokain, metamfetamin, eroin ve fentanil kaçakçılığı ile petrol hırsızlığı, insan kaçakçılığı, gasp ve göçmen kaçakçılığı alanlarında önemli bir oyuncu olduğu Jalisco, Colima, Michoacan, Guanajuato, Veracruz ve Chiapas eyaletlerinde grubun suç faaliyetlerini yönettiği iddia ediliyor.
El Mencho’nun ayrıca birkaç Meksikalı politikacının suikast işini üstlendiğini düşünülüyor. Mart 2013’te, Jalisco turizm sekreteri Jesus Gallegos Alvarez’in cinayetinin şüphelisi, El Mencho’nun, bu yetkilinin “Tapınak Şövalyeleri ile işbirliği yaptığından şüphelendiği” için saldırıyı onayladığını söyledi. CJNG’nin ayrıca Eylül 2014’te Kongre Üyesi Gabriel Gomez Michel’in cinayetinin arkasında olduğu da düşünülüyor. Motifi bilinmemekle birlikte, Gómez Michel, El Mencho’nun serbestçe hareket ettiği iddia edilen Jalisco eyaletindeki CJNG kalesi El Grullo’nun belediye başkanıydı.
El Mencho’nun yönetimindeki CJNG, operasyon üsleri Jalisco, Colima ve Michoacan’da olmakla birlikte, Mexico City dahil en az 28 Meksika eyaletinde faaliyet gösteriyor
Suç örgütü, Kolombiya’dan uyuşturucu ve Çin’den öncü kimyasalları Manzanillo limanı üzerinden Colima eyaletine ithal etmek için Pasifik rotalarını kullanıyor. El Mencho’nun Kolombiya, Peru ve Bolivya’nın yanı sıra Orta Amerika ve Amerika Birleşik Devletleri’nde de bağlantıları var. El Mencho’nun güney Jalisco’nun kırsal bölgelerinde kendi kişisel operasyon üssü olduğu da yine iddialar arasında.
CJNG’nin önemli bir müttefiki, El Mencho’nun eşi Rosalinda’nın kardeşi Abigael Gonzalez Valencia’nın liderliğindeki bir aile klanı olan Los Cuinis’tir. Los Cuinis’in, CJNG’nin devasa kârlarını aklamak için Arjantin ve Uruguay da dahil olmak üzere Latin Amerika’nın dört bir yanında operasyonlar düzenlediği biliniyor. Ancak, 2015 yılında ABD hükümeti tarafından suçlandıklarından beri, Gonzalez Valencia ailesinin çoğu tutuklandı. Los Cuinis bağımsız bir birim olarak varlığını sona erdirirken, geri kalan finansal planlarının çoğunun CJNG tarafından devralındığı düşünülüyor.
CJNG’nin başlıca düşmanları başlangıçta Zetas ve Knights Templar idi ve El Mencho’nun örgütü Michoacan’da ikincisiyle bir dizi savaş başlattı. El Mencho, CJNG’nin ilk günlerinde çok önemli bir rol oynadı ve örgütün ilk stratejik genişlemesinin büyük bir kısmından sorumluydu.
Ancak grup, Meksika’nın suç dünyasının büyük bir kısmı üzerinde kontrolünü genişlettikçe, düşmanlarının listesi de uzadı. Şu anda ana düşmanı, Meksika’nın orta ve kuzeyindeki çeşitli uyuşturucu kaçakçılığı rotalarının kontrolü için çekiştiği Sinaloa Karteli’dir. Son zamanlarda, Guatemala sınırındaki Chiapas eyaletinde, göçmen kaçakçılığının kontrolü konusunda Sinaloa örgütüyle de bir çekişme başladı.
Diğer bölgesel anlaşmazlıklar arasında Tamaulipas’taki Kuzeydoğu Karteli (CDN), Veracruz’daki Old School Zetas ve Guanajuato’daki Santa Rosa de Lima Karteli yer alıyor, ancak sonuncusunun gücü büyük ölçüde kırılmış durumda.
Grup, güneybatıdaki Michoacan eyaletinde de çeşitli çatışmalara karıştı. Eyalet, Lazaro Cardenas limanına ev sahipliği yapıyor. Uyuşturucu üretimi ve kaçakçılığı için hayati bir bölge olmasının yanı sıra, avokado üretimi ve diğer işlerden haraç alma gibi diğer suç ekonomilerine de ev sahipliği yapıyor. Bu durum, CJNG için burayı öncelikli hale getirirken, aynı zamanda El Mencho’nun doğduğu eyalettir. Ancak, Meksika’nın geri kalanından farklı olarak, grup burada suç faaliyetlerini dayatamadı, çünkü kartelleri kenara itmeye kararlı, iyi organize olmuş ve köklü yerel gruplarla karşı karşıya kaldı.
CJNG’ye en büyük muhalefet, Tepalcatepec Karteli ve Los Viagras dahil olmak üzere suç çetelerinin koalisyonu olan Carteles Unidos (CU) tarafından geliyor. Bu çatışmada hiçbir taraf galip gelmedi, ancak bu durum Michoacán’daki Tierra Caliente bölgelerinin, özellikle de Aguililla belediyesinin ablukaya alınmasına yol açtı. Binlerce kişi çatışmalardan kaçmış ve Meksika yetkilileri, bir nebze de olsa kontrolü yeniden ele geçirmek için periyodik olarak güçlerini bölgeye göndermeye devam ediyor.
Amerika Birleşik Devletleri’ne giriş için önemli bir sınır geçiş noktası olan Ciudad Juarez’de, grubun New Juarez Karteli ile ittifak kurarak güçlendiği iddia ediliyor. Ancak bu, grubun şehirde bir yer edinmesine yardımcı olmadı.
El Mencho, 2014 yılının Mart ayında, suç örgütü kurmak, kokain ve metamfetamin kaçakçılığı yapmak ve silah kullanmak suçlamalarıyla Columbia Bölgesi’ndeki bir ABD Bölge Mahkemesinde yargılandı.
Birkaç yıl boyunca düşük profilli bir yaşam sürdü, bu da CJNG’nin agresif genişlemesi ve ABD’nin onu yakalamak için Meksika’ya baskı yapmasına rağmen yetkililerden kaçmasını sağladı.
Ancak 22 Şubat 2026’da, memleketi Jalisco’da Meksika ordusu tarafından öldürüldü.
2026 Dünya Kupası’nda dört maça ev sahipliği yapacak olan Jalisco, güçlü Jalisco Yeni Nesil Karteli’nin (CJNG) merkezi ve son yıllarda birçok şiddet olayına sahne oldu. (Fotoğraf: Ulises Ruiz / AFP)
Ailesinin birkaç üyesi gözaltında. Kasım 2024’te, ABD ajanları damadı Cristian Gutiérrez-Ochoa’yı Kaliforniya’da tutukladı. Yedi ay önce, Meksika yetkilileri kardeşi Abraham Oseguera’yı Jalisco’da tutukladı. Bir başka kardeşi Antonio Oseguera da 2022’de Meksika’da yakalandı.
Oğlu Ruben Oseguera, 2020’de iade edildikten sonra şu anda ABD’de hapis cezasını çekiyor. Son olarak, eşi Rosalinda González Valencia, Kasım 2021’de Meksika’da kara para aklama suçlamasıyla tutuklandı.
• Portre yazısındaki bilgiler insightcrime.org portalından özetlenmiştir.
Velev'i
Google Haberler üzerinden takip edin
