Almanya’nın Kuzey Ren-Vestfalya eyaletindeki Bochum Schauspielhaus’ta sahnelenen Portekizli oyun yazarı Tiago Rodrigues’in Catarina, or the Beauty of Killing Fascists (Catarina ya da Faşistleri Öldürmenin Güzelliği) adlı oyunu, hafta sonu prömiyerinde beklenmedik bir gerginliğe sahne oldu. Oyun, faşizm karşıtı bir anlatı üzerinden şiddetin demokratik toplumdaki yerini sorgularken, final monoloğunda bir aşırı sağ aktivist karakterini canlandıran oyuncu sahnede alkışlanmak yerine sert tepkilerle karşılaştı.
The Guardian‘da yer alan habere göre; oyunun son bölümünde far-right bir figürün 15 dakikalık kışkırtıcı monoloğunu sunan aktör Ole Lagerpusch’un performansı sırasında bazı seyirciler önce ıslık ve sözlü protesto ile tepki verdi, ardından sahneye meyve atıldı ve iki izleyici sahneye çıkmaya çalıştı; güvenlik görevlilerinin olaya müdahalesiyle sahneye ulaşmaları engellendi. Tiyatro sözcüsü Alexander Kruse olayı “tamamen kabul edilemez” olarak nitelendirirken, monolog sonrası gösterinin güvenlik artırılarak yeniden sürdüğünü belirtti.
Oyunun yönetmeni Mateja Koležnik, oyuncusunun dayanıklılığından gurur duyduğunu ifade etti, ancak seyircilerin kurgu ile gerçeklik arasındaki ayrımı yapamamasından duyduğu hayal kırıklığını saklamadı. Eleştirmen Martin Krumbholz ise oyunun amacının izleyiciyi rahatsız etmek olduğunu vurguladı ve provokatif yapının tiyatronun sınırlarını test ettiğini söyledi.
Bu haberler de ilginizi çekebilir:
Catarina, or the Beauty of Killing Fascists, ilk kez Almanca olarak sahneleniyor ve ödüllü bir oyun olarak Avrupa’da eleştirmenlerden olumlu notlar aldı; Bochum’daki olay, sanatta ifade özgürlüğü, seyirci davranışı ve kamusal alan tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
1977 doğumlu Portekizli yazar ve yönetmen Tiago Rodrigues, Avrupa çağdaş tiyatrosunun en dikkat çeken isimlerinden biridir. 2022 yılında Avignon Festivali’nin sanat direktörlüğüne getirilen Rodrigues, metinlerinde politik gerilim ile kişisel etik arasındaki çatışmayı merkezine alır. Eserleri çoğu zaman seyirciyi konfor alanından çıkaran ahlaki sorular sorar: Şiddet hangi koşulda meşru sayılır? Demokrasi kendini nasıl savunur?
Catarina, or the Beauty of Killing Fascists (Catarina ya da Faşistleri Öldürmenin Güzelliği) adlı oyunu, faşizm karşıtı bir aile geleneğini merkeze alırken, politik şiddetin sınırlarını tartışmaya açar. Rodrigues’in tiyatrosu, didaktik olmaktan çok kışkırtıcıdır; cevap vermekten ziyade izleyiciyi karar vermeye zorlar.
Provokasyon tiyatrosu, seyirciyi bilinçli olarak rahatsız etmeyi, duygusal ve ahlaki konfor alanını sarsmayı amaçlayan bir sahne anlayışıdır. Bu yaklaşımda hedef, seyirciyi pasif bir izleyici konumundan çıkarıp etik bir pozisyon almaya zorlamaktır.
20. yüzyılda Bertolt Brecht’in yabancılaştırma etkisi, Antonin Artaud’nun “vahşet tiyatrosu” ve daha sonra Avrupa’daki politik performans gelenekleri bu hattın önemli kilometre taşlarıdır. Provokasyon, şok üretmek için değil; düşünsel bir sarsıntı yaratmak için kullanılır. Ancak sahne ile gerçek arasındaki mesafe bulanıklaştığında, sanat ile kamusal öfke arasındaki sınır da kırılgan hâle gelir.
Velev'i
Google Haberler üzerinden takip edin
