Refik Anadol, TIME dergisinin 'en etkili 100 kişi' listesinde (Credit Image: © Lev Radin/ZUMA Press Wire)
ABD merkezli TIME dergisinin yapay zeka (AI) alanında ‘En etkili 100 kişi’ listesinde OpenAI ve Deepseek geliştiricilerinin yanı sıra Türk yeni medya sanatçısı Refik Anadol da yer aldı.
Derginin internet sayfasında Anadol için şu ifadelere yer verildi:
“Refik Anadol, veriyi bir pigment olarak — düşünebilen bir fırça olarak — tanımlamayı sever. Son on yılda, Türk-Amerikalı sanatçı yapay zekâ ile kendine özgü bir üslup geliştirdi: özel modeller kullanarak, stüdyosu hipnotize edici, dönen parçacıkları betimleyen büyük ölçekli görsel-işitsel enstalasyonlar üretiyor. Bu çalışmalar çoğunlukla makinenin “rüyaları” ya da “halüsinasyonları” olarak çerçeveleniyor ve dünyanın dört bir yanındaki galerileri ile kamusal alanları aydınlatıyor”
“Bunların benim için çok anlamı var,” diyor Anadol TIME’a, son on beş yılda bu molekülleri nasıl kullandığını anlatırken. “Veriyi göstermeleri zamansız, ama neyi gösterdikleri ve neyi yarattıkları değişebiliyor” ifadesini kullandı.
Listede OpenAI’nin CEO’su Sam Altman, xAI’nin CEO’su Elon Musk, çip şirketi NVIDIA’nın CEO’su Jensen Huang ve Meta’nın CEO’su Mark Zuckerberg gibi AI şirketlerinin bazı olağan liderleri öne çıkıyor. ABD’li aktörken yapay zeka filmine dönüşen Natasha Lyonne ve bir chatbot’a aşık olduktan sonra hayatına son veren 14 yaşındaki Sewell Setzer III’ün annesi Megan Garcia gibi isimler de yer alıyor.
Refik Anadol, 1985 yılında İstanbul’da doğdu. İstanbul Bilgi Üniversitesi’nde Görsel İletişim Tasarımı okuduktan sonra, UCLA’de (University of California, Los Angeles) Medya Sanatları alanında yüksek lisans yaptı. 2014 yılında kurduğu Refik Anadol Studio aracılığıyla sanat, teknoloji ve bilimi bir araya getiren çalışmalara imza atmaktadır.
Anadol’un sanat anlayışı, veriyi bir pigment, makineleri ise düşünebilen bir fırça olarak görmek üzerine kuruludur. Yapay zekâ ve makine öğrenmesi tekniklerini kullanarak büyük veri setlerini işler, bunları büyüleyici görsel-işitsel enstalasyonlara dönüştürür. Çalışmaları genellikle “makine rüyaları” veya “halüsinasyonları” olarak tanımlanır. Dünyanın pek çok yerinde sergilenen eserleri, kamusal alanları ve galerileri dönüştüren etkileyici deneyimler sunar.
Öne çıkan projeleri arasında Los Angeles Filarmoni Orkestrası’nın arşivlerinden yararlanarak hazırladığı “WDCH Dreams”, Barselona’daki Casa Batlló için yaptığı dijital mapping çalışması ve New York, Berlin, Tokyo gibi şehirlerde sergilenen “Machine Hallucinations” serisi yer almaktadır. Refik Anadol, dijital sanat dünyasında yapay zekâyı yaratıcı bir araç olarak en etkili şekilde kullanan sanatçılardan biri olarak kabul edilmektedir.